De meeste methoden voor project management zijn gericht op controle en risicobeperking in alle fasen van een project. Helaas leidt dat er toe dat de meeste projecten op haalbaarheid worden beoordeeld en ingericht. Haalbare projecten, wat betekent dat?
Haalbaarheid is een gegeven dat uitgaat van bestaande kennis en modellen. We beoordelen haalbaarheid op ervaring uit het verleden. Projecten worden gestart om verandering te realiseren. Als we haalbaarheid als criterium zwaar laten wegen dan is de kans op echte vernieuwing dus erg klein! Echte projecten zijn dus onhaalbaar! Haalbare projecten zijn “business as usual” en leiden hooguit tot verbeteringen. Dit is precies waar grote mammoetbedrijven vandaag aan lijden; ze zijn zo ingericht dat de machine elke dag een klein beetje beter is en ze missen, als gevolg van het haalbaarheidsdenken, de echte vernieuwingen in de markt.
Echte vernieuwing is gebaseerd op het geloof van dwazen
Er zijn legio voorbeelden van echte vernieuwingen die als project nooit waren goedgekeurd. Zou een business case voor het internet in 1992 goedkeuring hebben gekregen? Nee, dat wat er met internet is gebeurd was niet voorspelbaar, het was een echte vernieuwing. Steve Jobs is in zijn eerste jaren als ondernemer als dwaas versleten. Kansloos volgens het establishment. Zou een projectvoorstel om een website te maken over wijn (Gary Vaynerchuk) met het doel om de grootste wijnhandelaar te worden van amerika het hebben gehaald?
De kracht zit vooral in het heilige geloof van individuele mensen die tegen de verdrukking en opinie in geloven in hun idee en droom. Dat geldt voor de pioniers van het internet en dat geldt voor Gary Vaunerchuk.
Kenmerken van succesvolle vernieuwers
- De projectleider start het project uit eigen beweging; hij gelooft er heilig in.
- Haalbaarheid is geen issue, wenselijkheid is de drijfveer.
- De projectleider wordt geholpen door mensen die er zelf in geloven en vrijwillig aanhaken.
- Tegenslag motiveert. Een goed project stuurt op het bereiken van het stadium waarin de project-leider en leden noodgedwongen creatief worden.
- Nadruk ligt op gewoon doen…Just Do It.
- Beter onvolkomen van start dan sterven in schoonheid in de plan- en projectfase.
- Vaak worden projecten ten onrechte beoordeeld op slagen of falen aan het einde van het project. De echte doorbraak en vernieuwing zit echter halverwege een project, als mensen “noodgedwongen” creatief worden
- Echte vernieuwing kent geen vaste (project) organisatie of structuur. De essentie is dat relevante mensen afstemmen op elkaar, op het moment dat situaties zich voordoen. Stop dus met wekelijkse stuurgroep vergaderingen en stop met stuurgroepen! Als projectleider van je heilige project wil je direct afspraken kunnen maken met je opdrachtgever, op het moment dat zich een nieuwe situatie voordoet!
Tags: Haalbaarheid, Veranderen
3 Reacties
Dat projecten die vanuit een persoonlijke drive worden opgepakt, meestal de minst haalbare projecten op onverklaarbare wijze succesvol maken sluit ik me helemaal bij aan. Er zijn vele voorbeelden van en bij veel bedrijven is dit de basis van het ontstaan maar dan …
Vernieuwen, nieuw blijven, innoveren met die zelfde drive lijkt dan niet meer te lukken, komt dat omdat we dan naar methodes, stuurgroepen en haalbaarheid gaan of komt het dat we geen risicos willen nemen omdat we te veel hebben te verliezen?
Is dan de oplossing om alles lessen overboord te zetten en de methodes in de wilgen te hangen?
Of moeten we kijken hoe we in de methodes de drive behouden, het aansluiten van relevante mensen met die drive, mensen die zich spontaan op werpen?
Beste Aldo,
Volgens mij worden er wel heel veel dingen door elkaar gegooid in jouw verhaal. Dat de meeste methoden zijn gebaseerd op risicobeperking en beheersing is een natuurlijk gegeven, dit is hoe onze maatschappij zich heeft ontwikkeld. Dat het anders zou (moeten) kunnen kan ik mij voorstellen.
Dat je met een project een verandering realiseert begrijp ik ook. Belangrijk uitgangspunt bij een project is dat je geld en grondstoffen omzet in een (eind)product waaraan iemand iets heeft. Echter zo’n verandering (als project) is niet vernieuwend. Vernieuwingen zijn veelal niet te definiëren en ontstaan vanuit een doel. Daarmee past het uitvoeren meer in programmamanagement en de daarvoor beschikbare methoden. Hierin zijn risicobeperking en beheersing van een geheel andere orde.
De ‘echte’ vernieuwingen die jij benoemd zijn eerder uitvindingen die ontstaan vanuit een specifieke drijfveer, vaak is zelfs het nut ervan nog onduidelijk en heeft slechts een enkeling een beeld van de gewenste situatie. Meestal is dit zelfs niet meer dan een visie. Veel ‘echte’ vernieuwingen kunnen zelfs worden geschaard onder de noemer ‘juiste plek/juiste tijd’. Er zijn talloze voorbeelden te verzinnen van ontdekkingen die nog niet rijp waren voor de markt en daarna een stille dood stierven. Dus toch een goed project maar op het verkeerde moment.
Een projectleider die start vanuit een eigen drijfveer is geen projectleider, eerder een initiatiefnemer. Wat wel zal werken is dat een projectleider met hart en ziel achter zijn project (en organisatie) gaat staan. Juist daar ligt mijns inziens de kracht van een haalbaar (goed) project. Een organisatie die methoden heeft om dit te bewerkstelligen kent geen onhaalbare projecten!


Beste Aldo,
Haal je hier niet twee zaken door elkaar? Vernieuwing en Project?
Een project is een gekozen werkvorm waarbij als critera geldt dat het probleem/doel, de te ondernemen acties en het op te leveren resultaat bekend en definieerbaar (SMART) dienen te zijn. Zo niet dan is een andere werkvorm meer geschikt.
Dat is dan ook de reden dat een programma (dat bv. als doel vernieuwing heeft) niet slechts een groep projecten is maar een samenspel van meerdere, bewust gekozen werkvormen, afhankelijk van de eerder genoemde criteria.
Denk hierbij aan de improviserende werkvorm (te ondernemen acties onbekend), de experimentele werkvorm (op te leveren resultaat is onbekend) of creërende werkvorm (alleen het probleem is bekend)
Om in analogie te spreken met de wegen die naar Rome leiden… “er zijn meer werkvormen die naar vernieuwing leiden”