@Theo
Het beeld dat je schetst herken ik goed. Naast de beweging van controle naar vertrouwen, zie je ook een toename van controle naar nog meer controle. Zoals ik in mijn artikel ook aangeef moet tegenover het vertrouwen ook betrouwbaarheid en transparantie staan. Zo lang die niet geboden worden, kan er niet of nauwelijks sprake zijn van vertrouwen.

Ik heb ook niet “de oplossing” voor de uitwassen die je aanhaalt, ik denk alleen wel te zien dat de reflex om dan toch maar nóg meer te gaan controleren er niet toe leidt dat dingen echt verbeteren. En als straks blijkt dat de controleurs er een potje van maken, wie gaat dan de controleurs controleren?

Mijn artikel is echter vooral gericht op diegenen die wél die verandering willen doormaken. Daarmee hoop ik een bijdrage te leveren aan een beweging die, op de lange termijn, ervoor kan zorgen dat de instanties en bedrijven die misbruik blijven maken van hun machtspositie gewoon ophouden te bestaan, omdat mensen voor betere alternatieven kiezen.

@Henk
Dat in sommige gevallen controle op zijn plaats is, daar ben ik het helemaal mee eens. Ik zou wel de nuance willen maken dat je je steeds blijft afvragen wat ook alweer de reden was van de controle, zodat je alles in zijn context kan blijven zien en beoordelen. Ook wettelijke eisen en regelgeving dienen een doel. Ik zie dat dat doel vaak uit het oog wordt verloren en de regels rücksichtslos en zonder nadenken worden gehandhaafd.

Ik ben overigens geen voorstander van vertrouwen op iemands blauwe ogen en het dan helemaal los te laten. Vertrouwen is iets dat je verdient, door keer op keer aan te tonen dat je betrouwbaar bent. Steekproeven nemen om misbruik zoveel mogelijk te voorkomen, lijkt me dan een prima instrument.

Hoeveel controle je ook gaat uitoefenen, hoe zwaar de straffen ook zijn, er zullen altijd mensen zijn die misbruik maken van de situatie, of mensen die gewoon fouten maken. Ik geloof niet dat meer controle en toezicht daar de oplossing voor is.

@John
Zie hierboven mijn reactie op Henk en Theo. Er zijn inmiddels voldoende voorbeelden in de praktijk beschikbaar van organisaties die op basis van vertrouwen werken en daar zeer succesvol mee zijn.

@Hans
Dank voor je reactie. Zoals denk ik blijkt uit mijn reacties hierboven, kan ik me erg goed vinden in je opmerkingen.

Hartelijke groeten,

Bas Poppe

Je opmerking over resources klopt helemaal. Ik heb een uitweiding daarover niet opgenomen, vanwege de leesbaarheid van het artikel. Het delen van de resources over de projecten raakt ook aan de opmerkingen hierboven over Critical Chain Project Management (CCPM).

Mijn eigen ervaring is dat men die grote complexiteit vaak probeert te reduceren door het “plat te slaan”, ze te versimpelen. In mijn ogen leidt dat alleen maar tot meer problemen zoals onverwachte (vaak negatieve) effecten op planningen, maar ook tot grote druk op sommige medewerkers. Die complexiteit is er nou eenmaal en volgens mij is ze met goede technische hulpmiddelen goed in kaart te brengen. Op basis van die informatie kan je pas goed organiseren.

Dank voor je reactie!

Het woord vertrouwen wordt vaak te pas en te onpas gebruikt. Ook controle kent vele betekenissen. Ik las een mooie uitspraak:

Vertrouwen groeit als controles uitwijzen dat beslissingen van degenen aan wie men zijn geld en goed heeft toevertrouwd goed zijn. Maar: vertrouwen groeit vooral als degene aan wie het vertrouwen wordt geschonken, niet behept is met de drijfveer van de hebzucht, zijnde rijkdom, reputatie, roem. (Van der Loo e.a.)

Kortom, controle is wel degelijk een onderdeel van het creëren van vertrouwen, maar is duidelijk niet het enige en niet de sleutelfactor.

Er zijn al vele onderzoeken gedaan naar wat vertrouwen is en waarbij is aangegeven dat controle niet leidt tot waardevermeerdering of creativiteit, maar wel een belangrijke hygiënefactor is. Vertrouwen leidt wel tot waardevermeerdering (leestip: Cees Kools, controle is goed, vertrouwen nog beter).

En ja, Henk, ik ben ook blij dat er controle is op het gebied van veiligheid. En nee, ik vind niet dat je voorbeelden aantonen dat vertrouwen niet werkt.

Vaak is de ge-eigende manier bij een zwaar incident… meer controles. Wat maakt nu dat we denken dat als mensen zich niet houden aan de ene regel, een andere regel of meer regels wel gaat werken? Kijkende naar de voorbeelden van Theo: Denken we dat we van meer controles meer integer worden?

De crux zit niet in wel of geen controle, wel of geen vertrouwen… Volgens mij zit de crux in welk evenwicht je vindt tussen deze aspecten. Controle opgelegd om mensen te controleren op misbruik of controle om te leren en te verbeteren? Controle die mensen afrekent op gemaakte fouten of controle of men handelt naar de gestelde waarden?

En misschien nog wel belangrijker. De wijze waarop jezelf omgaat met controle en vertrouwen heeft mi ook veel te maken met de wijze waarop je zelf naar de wereld kijkt.

En volgens mij gaat het artikel ook daar over.Durf je met elkaar te gaan staan voor de hogere ambities en waarden. Durf je elkaar aan te spreken op vakmanschap en professionaliteit, op gedrag dat niet past bij wat we met elkaar voorstaan? Durf je ruimte te geven om te leren en te vernieuwen en daarbij de controles te gebruiken als middel om dit leren vorm te geven? Volgens mij zijn de orgnanisaties die Henk noemt (zogenaamde High Reliability oranisaties (HRO’s)) hier juist heel erg goed in! Actief vertrouwen….

Henk, controle is NIET altijd beter. Teveel controle leidt tot afstandelijkheid, verlies van eigenaarschap, achterover leunen, geen interesse meer tonen en is daarmee een voedingsbodem voor niet integer gedrag. Teveel vertrouwen en ruimte kan leiden tot onduidelijkheid, chaos, elkaar niet aanspreken en dus ook tot opportunistisch gedrag.

Vertrouwen ‘bindt en verblind’. Vertrouwen lijkt te moeten samengaan met de vrees dat het beschaamd kan worden. “het houdt de vertrouwde scherp” “het houdt de vertrouwende scherp”. (opnieuw van Van der Loo e.a.).

Met warme groet
Hans Kwakman

Vertrouwen is goed, (periodieke) controle is ALTIJD beter! Op het gebied van veiligheid, o.a. met betrekking tot ARBO, Brzo, REACH, VGWM, moeten werkgever en werknemer voldoen aan wettelijke eisen en regelgeving.

Hierop wordt gecontroleerd (controle) door de overheid, o.a. inspectie SZW, Provincie, Waterschappen, Gemeenten. Daardoor is een goede verslaglegging én opvolging hiervan zeer belangrijk.

Want diezelfde overheid heeft de afgelopen jaren door schade en schande, denk aan Odfjell / Chemiepack, juist geleerd dat vertrouwen NIET werkt zonder adequate controle.

Ik heb helaas nogal eens met dit soort ‘opdrachtgevers’ te maken gehad.
Ik denk dat ook hier het onderscheid ‘involved’ vs. ‘committed’ weer op gaat. Interim ‘opdrachtgevers’ zijn op zijn best ‘involved’, want ‘blijven zitten’ is prio1. De goeden uiteraard weer uitgezonderd.